چند سال از عمر بورس در ایران میگذرد ؟
  • 1393/11/14 11:24
  • 3374
فردا، 15 بهمن 93 ؛

چند سال از عمر بورس در ایران میگذرد ؟

تابستان سال 1376 بود که برای اولین بار وارد ساختمان بورس در خیابان حافظ شدم و به غیر از آدرس بورس و نام دوستی که برای مشاوره پایان نامه ام باید مزاحم او می شدم، هیچ چیز دیگری از بورس نمی دانستم.

به گزارش صبحانه ، بازار سرمایه کشور، فردا چهل و هفتمین سال حیات خود را پشت سر می گذارد.


15 بهمن ماه 1346 بود که بورس تهران با ورود سهام بانک صنعت و معدن و نفت پارس متولد شد و در این چهل و هفت سال، لحظات تلخ و شیرینی را تجربه کرده است.

بازار سرمایه از سال 1346 تا سال 1357 و طی مدت 11 سال با 10 شرکت و سرمایه ای بالغ بر 6.2 میلیارد ریال به 142 شرکت با سرمایه ای بیش از 308 میلیارد ریال در سال 57 افزایش یافت.

بازار سرمایه از بعد از پیروزی انقلاب تاکنون، روز به روز بزرگ تر شد و شاخ و برگ جدید گرفت، بورس های جدیدی از آن متولد شدند و گام به گام با افراد خود پیش رفت.

بدنه نظارتی را از بدنه قانون گذار جدا کرد، فرابورس را تأسیس کرد، بورس کشاورزی و فلزات را ادغام کرد و بورس کالا را متولد کرد.

سپرده گذاری مرکزی به وجود آمد و بورس انرژی هم که آخرین دستاورد بازار سرمایه بود و هنوز یک ماه با دو سالگی خود فاصله دارد.

ابزارهای مالی متفاوتی در این میان تأسیس شدند تا تمام سلایق سرمایه گذاران را پوشش دهند و در این میان راهی پر فراز و نشیب را پشت سر گذاشتند.

اما هم اکنون که بازار سرمایه به چهل و هفتمین سالگرد خود رسیده است، بازاری پخته و با تجربه با آمال و آرزوهای فراوان و در راه رسیدن به فرداهایی بهتر است.

امروز ارزش بازار و حجم معاملات بورس، با گذشته این بازار قابل مقایسه نیست و این بازار، حرف های زیادی برای گفتن دارد، اگرچه هنوز تا قله افتخار فاصله زیاد است.

"سنا" در سالگرد تولد بازار سرمایه، به پای صحبت بزرگان نشسته است تا خاطرات آنها را مرور کند و نگاهی به گذشته بازار داشته باشد تا با استفاده از تجربیات گذشته، بتواند خوانندگان خود را در مسیر رسیدن به فردایی بهتر برای بازار همراهی کند.

*

حسین خزلی خرازی، یکی از مدیران با سابقه سازمان کارگزاران بورس است که حدود دو دهه را در این بازار روزگار گذرانده است.

از خاطرات خرازی در سالگرد تأسیس بورس تهران پرسیدیم و وی با صبوری، ما را مهمان خاطرات خود کرد.

قصه از اینجا شروع شد: تابستان سال 1376 بود که برای اولین بار وارد ساختمان بورس در خیابان حافظ شدم و به غیر از آدرس بورس و نام دوستی که برای مشاوره پایان نامه باید مزاحم او می شدم، هیچ چیز دیگری از بورس نمی دانستم.

جو عمومی و روحیه­ سرمایه­ گذاران در آن روزها مشابه امروز بود، شاخص­ ها به شدت افتاده بودند و دولت سازندگی که هشت سال با این شعار کار کرده بود، در خرداد 76 جای خود را به دولت اصلاحات داده بود که بیشتر شعارهای سال های اول حضورش، توسعه­ سیاسی بود.

خوشبختانه در بدو ورود، دوستان خوبی در بورس پیدا کردم این رفاقت و صمیمت تا هم اکنون که 17 سال از آن زمان گذشته است، پا برجاست.

دکتر غلامرضا زال پور، مدیر وقت اداره بررسی­ ها و مطالعات اقتصادی سازمان کارگزاران بورس و عضو حقیقی فعلی شورای عالی بورس از نخستین افرادی بود که در بورس ملاقات کردم و ایشان مشاور پایان نامه­ ی من در آن سال بودند.

پایان نامه­ ام در سال 76 نخستین تحقیقی بود که بر روی جرائم و تخلفات ویژه­ بورسی تمرکز داشت.

از آن سال تا کنون تغییرات بسیار زیادی در بورس و کل ساختار بازار سرمایه ما اتفاق افتاده است.

بازاری با قدمت 47 سال

47 سال پیش که بورس در ایران تاسیس شد، برخی از کشورهای همسایه­ ما هنوز به وجود نیامده بودند. از لحاظ قدمت، ایران عزیز ما، اولین بورس و بازار سرمایه را در منطقه داراست.

بورس از سال 57 تا 69 که جنگ تحمیلی به پایان رسید، بی رونق و خاموش بود. فقط تشکیلات اداری آن در حد بسیار محدود توسط جناب آقای رجایی سلماسی، دبیرکل وقت حفظ شد.

اما با پایان یافتن جنگ و روی کار آمدن دولت سازندگی مقرر شد که بورس مجدداً فعال شود.

قدیمی­ ترهای بورس سال های بین 73 تا 75 را سالهای بسیار پر رونق و شکوفایی برای بورس به یاد دارند، اما در آن سالها زیرساختارهای اجرایی و نظارتی تا حد زیادی ضعیف بود.

به عنوان مثال در تابستان سال 76 که من وارد بورس شدم. شرکتها هر کدام هر جور که مایل بودند اطلاعات به بورس می دادند و بسیاری از آنها هم اصلا اطلاعاتی نمی دادند.

برخی از شرکتها اطلاعات را به دفتر دبیرکل فکس می کردند. برخی دیگر به دفتر معاون ایشان، برخی به اداره نظارت بر شرکتها، و برخی هم با پیک و توسط نامه به دبیرخانه سازمان کارگزاران ارسال می کردند.

تلاش های زیادی در آن سالها شد که نحوه­ ارسال اطلاعات منظم، مسیر ارسال آن مشخص و چهارچوب ارسال اطلاعات نیز یکسان شود.

دستگاه ­های کپی بسیار سنگین و بزرگی در طبقه هفتم بورس در اداره انتشارات بورس بود. اطلاعات تایید شده توسط کارشناسان اداره نظارت بر شرکتها با تاخیر بسیار زیاد برای تکثیر به این بخش از بورس می­رفت و تکثیر می­ شد.

اگر وارد آسانسورهای بورس می­ شدید هر از چندگاهی کسی را می­دیدید که تعداد بسیار زیادی اطلاعیه کپی شده را بر روی دست حمل می­کند و به تالار برده و بین کارگزاران تالار پخش می­کند. پدیده­ جالب برای من سرک کشیدن افراد در آسانسور بر روی اطلاعیه­ های تکثیر شده بود !!!

از آن زمان تاکنون، تحولات اساسی در ساختار اداری، نظارتی، قوانین، مقررات، نیروهای انسانی و رویه ها و نرم ­افزارها صورت گرفت ه­است.

نحوه­ عملکرد بورس­ها و سایر نهادهای مالی که پشتیبانی کننده­ عملیات بازار و ناظرین بر بازار هستند، بسیار پیشرفت کرده ­است.

تغییرات اساسی در کل ساختار بازار سرمایه خصوصاً بعد از آذر 1384 و تصویب قانون بازار اوراق بهادار شکل گرفت.

خرازی در ادامه با بررسی بازارهای جهانی و مقایسه ای بین بازار سرمایه ایران و کشورهای خارجی ابراز داشت: در حال حاضر علیرغم پیشرفت های قابل توجه در بازار سرمایه ایران، همچنان فاصله زیادی بین بورس ایران با بورس های پیشرفته وجود دارد، همچنین بورس نیازمند بهبود در رویـه های نظارتی و اجرایی و مهندسی مجدد فرآیندها در بازار سرمایه است، به نحوی که سطح تکنولوژی مالی در بازار سرمایه ایران متناسب با بازارهای مالی پیشرفته در دنیـا ارتقاء یابد.  

وی عوامل متعددی را برای برطرف شدن این تفاوت ها برشمرده و بیان داشت: برای پر کردن شکاف بین بازار سرمایه ما و کشورهای پیشرو و حتی کشورهای همسایه این نکات اساسی و مهم است.

وی گفت: اجرای دقیق بسته­ خروج غیرتورمی از رکود و قانون جدید در این خصوص مبنی بر تامین مالی اقتصاد ایران از طریق بازار و کم شدن این نقش از عهده­  بانکها و تربیت مدیران و کارشناسانی در تراز بین المللی و مسلط به قوانین، مقررات، ساختارها، ابزارها و نرم افزارهای بازارهای مالی پیش رفته دو رویداد ابتدایی محسوب می شود.

خرازی در ادامه اظهارات خود را با دو نکته دیگر تکمیل کرده و خاطرنشان ساخت: بعد از حذف تحریم­ ها: تهیه نقشه­  جامع راه برای بین المللی شدن همه­ نهادهای مالی بازار سرمایه از شورا و سازمان بورس تا تمام بورس­ها و نهادهای مالی دیگر و بالاخص، بهره گیری از متخصصّین و مشاورین خارجی قوی و مطرح در بازمهندسی فرآیندها و تغییر ساختارها ضروری است.

وی  در تکمیل گفته های خود اشاره داشت:  تشکیل کمیته ملی در سطح دولت برای پیگیری تصویب قانون تجدید تجارت که منطبق با تجارت بین المللی و نیازهای روز به عنوان قانون مادر در بازار سرمایه است و تشکیل کمیته ملی در سطح دولت برای اصلاح و بازنگری و تجمیع همه قوانین و مقررات مورد نیاز بازار سرمایه با استفاده از مطلاعات تطبیقی با سایر کشورها و قوانین آنها به نظر مفید فایده و لازم است.

وی متذکر شد: برگزاری دوره ­های آموزشی مفصّل با نهادهای مشابه مالی بین المللی جهت انتقال تجربه و تکنولوژی و عقد قراردادهای همکاری متقابل با آنها توسط همه ارکان بازار سرمایه و نهادهای مالی تحت نظارت و در پایان، اهتمام جدّی همه­  ارکان نظام، به خصوصی­ سازی و توسعه­ بازار سرمایه به عنوان تنها راه باقی مانده تامین مالی و رشد اقتصادی کشور عزیزمان از درون می تواند آینده بهتری را برای بازار سرمایه کشور رقم بزند.

وی در خاتمه عنوان کرد: برای مجریان و علاقه مندان بازار سرمایه جوان و نوپای کشورمان آرزوی موفقیت و ثبات قدم دارم.

 
کلید واژه ها:
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

زیتون آماده دریافت نظرات،اخبار و تحلیل های مخاطبین جهت انعکاس می باشد.