پیامد کاهش دستوری دلار و شوک ارزی که باید منتظرش بود
  • 1397/01/21 02:34
  • 26612
یادداشت/ حمید شیرازی

پیامد کاهش دستوری دلار و شوک ارزی که باید منتظرش بود

طبیعی است که با نظارت بر بازار و تنظیم طبیعی آن نمی توان یک شب قیمت دلار را به این اندازه پایین آورد، دولت لاجرم دلار پاشی خواهد کرد و این تصمیم علاوه بر اینکه دخیره ارزی را کاهش می دهد روی بازار و رفتارهای اقتصادی هم تاثیر سوء خواهد داشت.

گروه اقتصادی زیتون؛ یادداشت حمید شیرازی

امشب و پس از سه روز پر التهاب در بازار ارز که قیمت دلار را به بیش از 6000 تومن هم رسانید، معاون رئیس جمهور در اظهار نظری تعجب بر انگیز اعلام کرد که نرخ ارز از فردا 4200 تومان خواهد بود و هرکسی با این قیمت بخواهد می تواند از دولت دلار تهیه کند و قیمت بیش از این به منزله قاچاق است.

طبیعی است که با نظارت بر بازار و تنظیم طبیعی آن نمی توان یک شب قیمت دلار را به این اندازه پایین آورد. دولت لاجرم دلار پاشی خواهد کرد و این تصمیم علاوه بر اینکه دخیره ارزی را کاهش می دهد روی بازار و رفتارهای اقتصادی هم تاثیر سوء خواهد داشت.

سرکوب قیمت ارز در بازار و پایین نگه داشتن قیمت آن گرچه در کوتاه مدت می تواند شرایط را برای کاهش نرخ تورم و ایجاد ثبات نسبی فراهم کند، اما در میان مدت این روش مخاطراتی را برای کشور ایجاد می کند. در صورتی که نرخ ارز به صورت دستوری پایین نگه داشته شود، واردات نسبت به صادرات صرفه پیدا می کند؛ به گونه ای که گویی به کالاهای خارجی یارانه داده شده است. در واقع کاهش مداوم نرخ ارز حقیقی با کاهش قیمت تمام شده محصولات خارجی نسبت به محصولات داخلی، واردات کالاهای مصرفی و قاچاق را تشدید می کند.

گذشته از تاثیرات منفی که پایین نگه داشتن سرکوب گرانه نرخ ارز در تولید داخلی و شعار سال که مورد تاکید رهبری است داشته و صادرات را افزایش می دهد، شاید مهمترین قسمت تاثیر این تصمیم روی سرمایه گذاری خواهد بود. صحبتهای جهانگیری و تصمیم دولت اگر عملیاتی شود همانگونه که در این مدت کوتاه بعد از اعلام تصمیم در بازار شاهدش بودیم با یک شرایط عدم اطمینان مواجه خواهیم شد. 

بهتر بگویم سرکوب نرخ ارز، انگیزه سرمایه‌گذاری های بلندمدت در صنایع داخلی و جذب سرمایه‌گذاری های خارجی و انتقال فناوری به داخل کشور را کاهش می دهد. در واقع سیاست تثبیت نرخ ارز دستوری، همواره انتظار یک جهش نرخ ارز را در آینده برای مردم و سرمایه گذاران شکل می دهد و این مسئله موجب نا اطمینانی در بازارها و ایجاد مانع برای توسعه سرمایه‌گذاری‌ داخلی و خارجی در بخش های مختلف اقتصادی می شود. یعنی اگر تا دیروز با افزایش روزانه قیمت ارز، با حالت ریسک در بازار مواجه بودیم اکنون به شرایط عدم اطمینان رسیده ایم که این شرایط سرمایه گذاری را به شدت کاهش می دهد.

مسئله بعدی که نرخ ارز دستوری بر اقتصاد ایجاد میکند، جهش های تورمی و یا شوک های ارزی است. به زبان ساده تر نرخ ارز را اگر به عنوان یک فنر مد نظر قرار دهیم، با همان فشار و قدرتی که آن را نگه داشته ایم اگر رها شود با همان قدرت و سرعت عمل خواهد کرد. شاید بتوان نرخ ارز را در کوتاه مدت با تهدید و دلار پاشی پایین نگه داشت اما در بلند مدت تاثیر سوء خواهد داشت، چنانچه بر این باورم که جهش افسار گسیخته امروز نرخ ارز با کنترل دستوری و بی برنامه دولت در بازار در سال منتهی به انتخابات بی ارتباط نیست.

اکنون دولت در شرایطی قرار گرفته است که یک تصمیم اشتباه می تواند در عرض یکی، دو ماه قیمت واقعی و نه اسمی دلار را حتی تا مرز 7500 تومن هم برساند و اکنون با خالی کردن منابع ارزی کشور شاید در آن برهه نتوان وضعیت را به این راحتی و با یک تصمیم مدیریت کرد.

کلید واژه ها:
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

زیتون آماده دریافت نظرات،اخبار و تحلیل های مخاطبین جهت انعکاس می باشد.