اهمیت زبان در سیر مطالعات تاریخی/ اساس مطالعات قفقاز، دچار یک بحران بزرگ است آن هم آذربایجان زدگی است
  • 1396/11/07 14:05
  • 26285
کارشناس ارشد مسائل قفقاز در جمع دانشجویان، مطرح کرد:

اهمیت زبان در سیر مطالعات تاریخی/ اساس مطالعات قفقاز، دچار یک بحران بزرگ است آن هم آذربایجان زدگی است

مسعود صدر محمدی گفت: یکی از عللی که سیاست های فرهنگی و حتی سیاسی جمهوری اسلامی در منطقه قفقاز و آسیای میانه نتوانست چندان موفق باشد این بود که ما فهم درستی از دوره 70 ساله شوروی و وقایع فکری پیش از آن نداشته ایم

به گزارش زیتون، مسعود صدرمحمدی ، کارشناس ارشد مسائل قفقاز در جمع دانشجویان با اشاره به مطالعات علمی صورت گرفته درباره قفقاز و ترکیه، اظهار داشت: اساسا کاربرد عبارت قفقاز و ترکیه اگر معنای مطالعه علمی بدهد یک اشتباه رایج است. قفقاز و ترکیه به جهت زیر ساختهایی که برای مطالعه آنها باید در نظر بیگیریم کاملا متفاوت است.


وی گفت: اساس مطالعات قفقاز ما دچار یک بحران بزرگ است آن هم آذربایجان زدگی است، ما در قفقاز به دلیل سهل الوصولی به مطالعات آذربایجان بیشتر اهمیت میدهیم که آن را هم دقیق انجام نمیدهیم و دچار آفتهای فراوان است که فعلا نکته ما آن نیست. اما نسبت به مطالعات ارمنستان و خصوصا گرجستان هیچ سعی قابل توجهی انجام نمیدهیم.

وی اضافه کرد: مطالعات درباره ارمنستان تا حدودی انجام شده است، اما شاهد آن هستیم که مطالعات ارمنستان هم همان آفاتی که مطالعات آذربایجان به آن مبتلا است زجر میکشد. گرجستان هم که با وجود اهمیت استراتژیکش چه به جهت تاریخی و چه به جهت سیاسی از دید ما کاملا مغفول است.


صدر محمدی  افزود: اما اگر برگردیم به موضوع زیر ساختهای مطالعاتی باید بگویم که یکسان سازی مطالعاتی ترکیه و قفقاز که منظور جمهوری آذربایجان است یک اشتباه روش شناختی است. برای مطالعه آذربایجان به ملزوماتی نیاز داریم که در مطالعه ترکیه آن اطلاعات چندان اهمیتی برای ما ندارد و در مطالعات ترکیه نیازمند چنان مسائلی هستیم که در مطالعه آذربایجان نیازی به آن نداریم.

وی خاطر نشان کرد: اجمالا باید بگویم برای مطالعه ترکیه اولا تسلط بر زبان ترکی استانبولی معاصر و در همان اهمیت و حتی بالاتر تسلط بر زبان عثمانی،  البته اگر استفاده از لفط زبان برای آن به عنوان زبانی متفاوت از ترکی معاصر درست باشد در کنار آن تسلط بر زبان عربی نیاز است.

کارشناس مسائل قفقاز، تصریح کرد: همچنین تسلط بر تاریخ دوره بیزانس و دوره سلجوقیان و ادوار پس از آن، فهم درست از سنت های حقوقی بیزانسی، سنن مردمی آناطولی، فهم های تاریخی ارمنی، یونانی، کردی و رومی، توجه به سنت های سیاسی و فرهنگی و اجتماعی شامات در دوره های اسلامی، مطالعات ترکی در تمام ساحات آن خصوصا ادیان و سنن ترکی، توجه به سیر و موجهای حرکت اقوام ترک از آسیای میانه به سمت غرب، و بار دیگر تاکید میکنم فهم دقیق از سنن دینی و فکری ترکی از مهمترین مولفه هایی است که برای فهم تحولات دوره های ابتدایی حکومت عثمانی مجبور به فهم آنها هستیم.

وی یاد آور شد: برای دوره های میانه و متاخر فهم دقیق از تحولات اروپا و داشتن تصوری دقیق از رقابت های قدرت های اروپایی در دوره پس از انقلاب صنعتی، فهم تاریخ بالکان، فهم تاریخ اقوام اسلاو، فهم تاریخ یونان، فهم جریانات ملی گرایی در اروپا و رابطه آنها با گروه هایی همچون یونانی ها و ارامنه و نهایتا جریان شناسی فکری جهان اسلام و اروپا خصوصا در دوره قرن نوزدهم از اهمیت حیاتی برخوردار است. در این دوره متاخر نیز لزوم استفاده از زبان عربی و طبیعتا زیان های اروپایی از اهمیت حیاتی برخودار است.


وی با اشاره به لزوم یادگیری زبان در مطالعات علمی، بیان داشت: البته  عرض کنم که وقتی من این عرایض را مطرح میکنم نتیجه مشاهدات و تفحصی است که از اهل علم دیدم نه اینکه خودم در این زمینه ها دخولی داشته باشم. حتی اهل علم حقیقی در ترکیه خصوصا نسل جوانی که به سطح مطالعات پیشرفته علاقه دارد و از کلیشه های برساخته دوره جمهوریت توانسته است خود را رهایی دهد نسبت به آموزش زبان های ارمنی، یونانی، عبری و خصوصا عربی توجه ویژه ای دارد. باید توجه کنیم که هم سن و سالهای ما در چنین سطحی در کشورهای اطراف در حال مطالعه هستند.

وی با بیان اینکه برای پیشرفت نظام علمی کشور، باید برخی ساخته های ذهنی را فرو بریزیم تاکید کرد: هنوز در کشور ما برخی اساتید تاریخ عثمانی تنها با استفاده از منابع انگلیسی به تدریس تاریخ عثمانی میپردازد. باید برای پیشرفت کشور و نظام علمی مان ما نیز برخه کلیشه های برساخته ذهنی مان را فرو بریزیم و به سمت یک جهش حرکت کنیم.  واقعا مگر میشود ما فهمی از سنن دینی و اجتماعی و سیاسی ترکی نداشته باشیم و بتوانیم ادعا کنیم که تاریخ عثمانی و ببخشید حتی میخواهم با جرات بگویم که تاریخ ایران را میدانیم؟

  صدر محمدی ادامه داد: مگر میشود بدون فهم رقابت های سیاسی در قلب اروپای قرن هیجدهم و نوزدهم بتوانیم فهم دقیقی از تحولات سیاسی جهان اسلام اعم از جغرافیای عربی و یا ترکی و ایران داشته باشیم؟ باور کنید امکان ندارد. یعنی شاید دو کلمه را کنار هم بچینیم و چیزهایی بگوییم اما هیچ پیشرفت و جهشی در وضعیت علمی کشور ایجاد نخواهد شد.
من عذرمیخواهم از این سطح وسیعی از مطالعات که بیان کردم. این گستردگی موجب ترس ما یا اکراه ما نشود.

وی بیان داشت: سختترین راه ها با نخستین گامها آغاز میشود و با تداوم همین گامها پایان می یابد. اگر مطالعات تخصصی کنیم و یکی از ادوار تاریخی یا موضوعات را برای خودمان به صورت تخصصی انتخاب کنیم و تداوم مطالعاتی داشته باشیم میتوانیم این راه را طی کنیم. چون در جهان همه این طور طی طریق کرده اند. ما هم اول سیر کنیم و بعدش شروع به سلوک کنیم. اول تخلیه از کلیشه ها بشویم و بعد تحلیه با حقایق.

این مدرس دانشگاه، افزود:  ایرانی بودن ما از امتیازاتی است که خداوند منت بر ما نهاده. تسلط بر زبان فارسی و امکان خواندن متون دست اول تاریخی، راحتی فهم زبان عربی برای ماها نعمتی است که واقعا قدرش را نمیدانیم. ببینید اهل علم ترکیه یا کشورهای اطراف برای یادگیری زبان فارسی چه زمانها و سرمایه هایی صرف میکنند.

وی با اشاره به تاریخ آذربایجان، گفت:  در مورد آذربایجان هم به صورت خلاصه عرض کنم چون موضوعمان آذربایجان نیست، اما خلاصه اش این است که تا کسی زبان روسی و تاریخ حزب کمونیسم را نداند خیلی عذر میخواهم اما واقعا حق اظهار نظر در مورد آذربایجان را ندارد. حتی اجازه بدهید کمی جرات پیدا کنم و بگویم که اگر کسی جریانشانسی فکری نیمه دوم قرن نوزدهم مسلمانان روسیه را نداند، اگر کسی با ادبیات آذری آن دوره و دوره شوروی آشنا نباشد واقعا اظهار نظرهایش پیش اهل فضل در جهان خریداری ندارد. حال با این کریترها خودتان وضعیت علمی کشورمان در این حوزه ها را سنجش کنید.

 صدر محمدی در پایان با اشاره به لزوم انجام کار تخصصی در این زمینه، اضافه کرد: حالا در مورد کشوری مانند آذربایجان که سهل الوصولترین کشور برای ماهایی که اکثرمان زبان آذری را به عنوان زبان مادری میدانیم و بسیار راحت میتوانیم با 10 – 12 ماه کار علمی مسلط بر زبان آکادمیک آنها شویم اگر وضعیتمان چنین است تصور کنید که سطح فهم ما از تاریخ و جهان زیستی ارمنستان و گرجستان و قفقاز شمالی در چه حد است. 
داخل پارانتز بگویم که شاید بتوانیم چنین ادعا کنیم یکی از عللی که سیاست های فرهنگی و حتی سیاسی جمهوری اسلامی در منطقه قفقاز و آسیای میانه نتوانست چندان موفق باشد این بود که ما فهم درستی از دوره 70 ساله شوروی و وقایع فکری پیش از آن نداشته ایم. زیر ساخت های اجتماعی و سیاسی این مناطق همچنان متعلق به دوره شوروی است و ما نیز فهمی از آن دوره نداشته ایم و برای همین به بن بست میرسیم.

 

کلید واژه ها:
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  •  

زیتون آماده دریافت نظرات،اخبار و تحلیل های مخاطبین جهت انعکاس می باشد.