نقدی بر عملکرد مجمع الذاکرین تبریز/ صد سال هم بگذرد نمی‌توانند مداحی چون استاد فیروز زیرک‌کار تحویل جامعه دهند
  • 1396/07/19 12:04
  • 25063
یادداشت وارده - یوسف زاد صادق؛

نقدی بر عملکرد مجمع الذاکرین تبریز/ صد سال هم بگذرد نمی‌توانند مداحی چون استاد فیروز زیرک‌کار تحویل جامعه دهند

نکته دیگر، اصطلاحا باند بازی برخی از اعضای هیئت مدیره مجمع در استفاده از عوامل برنامه بود؛ وقتی مجمع قرار است مجمعِ کل ذاکرین باشد چنین حرکاتی بشدت مأیوس کننده می نمایاند.

گروه فرهنگ و جامعه زیتون؛ یادداشت وارده - یوسف زادصادق

زمستان سال هشتاد و نه بود که بصورت کاملا اتفاقی یکی از مادحین گرانقدر حضرات معصومین علیهم السلام را در خیابان دیدم و خبر تشکیل تشکّلی به نام مجمع الذاکرین را از ایشان شنیدم. نظر حقیر را جویا شدند، با اینکه خود را در این عرصه صاحب نظر نمی دانم در پاسخ عرض کردم: «اگر ده سال تلاش کنید و از دلِ این مجمع بتوانید یک نفر همانند حضرت فخرالذاکرین استاد حاج فیروز زیرک کار تحویل جامعه دهید میتوانید ادعا کنید موفق هستید». مجمع تشکیل شد و انصافا با استقبال گرم مادحین و ذاکرین حسینی مواجه شد. در هر جلسه علاوه بر برنامه های روتین، از بزرگان این عرصه دعوت بعمل می آمد تا جوانان را با فوت و فن نوکری حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام آشنا کنند. اما بنا به دلایلی که در این مقال نمی گنجد به مرور زمان از مسیر خود منحرف و متاسفانه منجر به تعطیلی شد. البته جلسات هیئت مدیره این مجمع تقریبا بطور منظم برگزار می شود و در سه سال اخیر موفق به برگزاری دو مراسم نیز شده اند. اولی که بنام تجلیل از مرحوم سید رضا حسینی – با سعدی زمان مشکل دارم – و دومی روز شنبه پانزدهم مهرماه با عنوان شبی با ذاکرین، با محوریت تجلیل از شاعر پر آوازه این سامان مرحوم ذهنی زاده و مداح عالیقدر حضرات معصومین علیهم السلام جناب آقای حاج هدایت اوجانی در مسجد انگجی برگزار شد.

عدم حضور افراد متفرقه در دم درب – که معظل بزرگ چنین مراسماتی است – ریتم تند برنامه و عدم استفاده از سخنرانانی که مبتلا به طول کلام هستند، عدم استفاده از برخی مادحین که اخیرا پای ثابت چنین مراسماتی بوده اند، انتخاب مداحان از همه طیفهای گوناگون با گرایشهای سیاسی مختلف، جو معنوی حاکم بر جلسه، استقبال جامعه حسینی، یاد آوری برخی بزرگان این عرصه در قالب طرح پشت سِن، پذیراییِ در شأن و دهها حُسن دیگر باعث شد که آن شب، شبی دلنشین و به یاد ماندنی در اذهان باقی بماند.

لکن چند نکته قابل تأمل است. بر اهل نظر پوشیده نیست که بزرگان عرصه مداحی با آثار برخی شعرا مأنوس هستند و مصطلح است که فلانی صافی خوان است، فلانی عابد خوان است و قص علی هذا. متاسفانه همان اتفاقی که در مجلس تجلیل از مرحوم صافی اتفاق افتاد در مجلس فوق الذکر نیز تکرار شد. بنظرم خیلی زیباتر بود که جهت مداحی از مادحین اصطلاحا ذهنی خوان استفاده می شد که هم تخصصی تر بود هم دلنشین تر. نکته دیگر عدم مدیریت زمان بود که برخی از مداحان عزیز علیرغم حضور در سِن امکان مداحی برایشان فراهم نشد و حتی میهمان ویژه برنامه جناب آقای حاج یعقوب حقیقت پور که رنج سفر از تهران را به جان خریده بودند در خلاصه ترین وجه ممکن به مداحی پرداختند. خاطره گویی بخش دیگری از مراسم بود که برای چندمین بار برایم مسجّل شد ما با خاطره گویی مشکل اساسی داریم. هدف از نقل خاطره از بزرگان آموزنده بودن آن خاطره است نه تعریف رابطه گرم راوی با سوژه مورد نظر. همچنین علیرغم ارادت قلبی که به شخص مرحوم ذهنی زاده و آثار ماندگارشان چه از لحاظ شیرین زبانی و چه مراعات صنایع ادبی دارم در برخی موارد مقایسه های اغراق آمیزی با قلل رفیع ادبیات عاشورایی صورت گرفت که این اغراق بیش از همه ظلم در حق ادبیات آیینی ماست و با عرض پوزش نشان از بی سوادی گوینده دارد. بعنوان نمونه ، در احوالات حضرت علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و الثناء مرحوم ذهنی زاده می نویسند:

چوخ گونلری من باشه یتوردیم اَلَمیله
چوخ ایل گجه نی باشه یتوردوم نه غمیله 
گوگلوم گجه گوندوزده سنوب مین ستمیله
گوندر بوسنان گوگلی گلوب بر نفر آلسون 
دردیم ندی غصّم ندی مندن خبر آلسون

در این وجیزه مجال تفسیر بیشتر نیست ولی همینقدر کافی است تا در یابیم گاهی اندیشه شاعر و نوع نگرش او به امر امامت در چه سطحی قرار دارد و در مقایسه آثار شعرا ملاک همین نوع نگرش است.

نکته دیگر تجلیل تعجب برانگیز از مدیر کل صدا و سیمای استان بود که علیرغم پخش برنامه های تکراری و گاها تولید برنامه هایی با موضوع تکراری و کیفیتی پایین تر از سالهای قبل معلوم نیست با چه توجیهی صورت پذیرفت. نکته دیگر که اتفاقا خیلی هم به چشم می آمد اصطلاحا باند بازی برخی از اعضای هیئت مدیره مجمع در استفاده از عوامل برنامه بود. وقتی مجمع قرار است مجمعِ کل ذاکرین باشد چنین حرکاتی بشدت مأیوس کننده می نمایاند.سخن آخر اینکه با یک نگاه کلی به طرز جلوس مهمانان، حقیر را بیش از پیش ناامید کرد که مجمع الذاکرین در دستیابی به اهداف والای خود کم توفیق بوده است. وقتی هنوز یاد نگرفته ایم – بخوانید یاد نداده ایم - مداح جوان باید چون مستمع در وسط مجلس بنشیند تا به حرمت موی سپید بزرگان، این بزرگواران بر صندلیهای تعبیه شده جلوس فرمایند یعنی عدم توفیق. یعنی صد سال دیگر هم بگذرد نه مجمع الذاکرین و نه تشکل های همسو نمی توانند مداحی چون فخرالذاکرین استاد حاج فیروز زیرک کار تحویل جامعه دهند.

در خاتمه بر خود فرض می دانم از بانیان این حرکت زیبا و معنوی علی الخصوص دبیر محترم مجمع و فعال فرهنگی شهرمان جناب آقای حاج حسن روز نیک تقدیر و تشکر نمایم.

اجرتان با حضرت زهرای مرضیه سلام الله علیها

پ‌ن: وجیزه فوق در برگیرنده نظرات شخصی حقیر بود و قطعا خالی از اشکال نیست.

کلید واژه ها:
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 1
  •  
  •  

زیتون آماده دریافت نظرات،اخبار و تحلیل های مخاطبین جهت انعکاس می باشد.